Aktualności z Europy: jak projekt EDENT1FI działa na rzecz dzieci i rodzin w całej Europie

Projekt EDENT1FI nie zwalnia tempa. W całej Europie trwają badania przesiewowe w kierunku wczesnego wykrywania cukrzycy typu 1, rozwijane są nowe narzędzia badawcze, a wyniki projektu prezentowane są na najważniejszych światowych konferencjach naukowych.

 Liczby mówią same za siebie:

- 119 079 przebadanych dzieci i nastolatków (stan na koniec czerwca 2026 r.)

- Średnio 6 248 badań przesiewowych miesięcznie

-  Ponad 5 800 wypełnionych kwestionariuszy początkowych (baseline)

- 263 uczestników objętych ciągłym monitorowaniem glikemii (CGM)

- 434 sesje monitorowania glukozy zebrane do analizy

WP1. Badania przesiewowe – zbliżamy się do 120 tysięcy przebadanych dzieci

Program badań przesiewowych EDENT1FI dynamicznie rozwija się we wszystkich uczestniczących krajach Europy. Do końca czerwca 2026 r. przebadano 119 079 dzieci i nastolatków pod kątem obecności autoprzeciwciał przeciwko wyspom trzustkowym.

To kolejny ważny krok w kierunku wczesnego wykrywania cukrzycy typu 1 jeszcze przed pojawieniem się objawów choroby.

Sukces naukowy

Streszczenie autorstwa Petera Achenbacha i współpracowników pt. „Wczesne wykrywanie cukrzycy typu 1 poprzez badania przesiewowe w kierunku autoprzeciwciał przeciwko wyspom trzustkowym w Europie – program konsorcjum EDENT1FI” zostało zakwalifikowane do prezentacji ustnej podczas prestiżowego kongresu EASD 2026 w Mediolanie.

WP2. Ocena wpływu programu

Równolegle prowadzone są badania oceniające wpływ programu na dzieci, rodziny oraz systemy ochrony zdrowia.

Do tej pory uczestnicy projektu wypełnili już ponad 5 800 kwestionariuszy początkowych, a liczba ankiet realizowanych podczas kolejnych etapów obserwacji systematycznie rośnie.

Trwają również zaawansowane analizy z zakresu ekonomiki zdrowia, które pozwolą ocenić korzyści wynikające z prowadzenia badań przesiewowych na szeroką skalę.

WP3. Coraz więcej danych z monitorowania glikemii

Program obserwacyjny EDENT1FI stale się rozwija.

Obecnie:

- 263 uczestników przekazało dane z monitorowania glikemii,

- zebrano 434 sesje CGM,

- większość uczestników ukończyła pierwszy, co najmniej 10-dniowy okres monitorowania.

Wyniki badań prowadzonych w ramach projektu zostaną zaprezentowane podczas EASD 2026 w Mediolanie oraz Breakthrough T1D Clinical & Research Congress w Filadelfii.

Zaprezentowane zostaną również badania porównujące akceptację dwóch metod monitorowania dzieci z przedobjawową cukrzycą typu 1 – doustnego testu obciążenia glukozą (OGTT) oraz ciągłego monitorowania glikemii (CGM).

EDENT1FI obecny na najważniejszych konferencjach

W najbliższych miesiącach przedstawiciele projektów EDENT1FI oraz It’s In Your Hands będą uczestniczyć w kolejnych międzynarodowych wydarzeniach naukowych, między innymi:

- Europejskim Kongresie Endokrynologii Dziecięcej (ESPE),

- konferencji PCDE w Stambule,

- dorocznej konferencji Federacji Europejskich Pielęgniarek Diabetologicznych (FEND).

To kolejne okazje do prezentacji wyników projektu i wymiany doświadczeń z ekspertami z całego świata.

Międzynarodowe sukcesy członków konsorcjum

Gratulacje dla prof. Chantal Mathieu

Podczas konferencji ADA Scientific Sessions 2026 w Nowym Orleanie prof. Chantal Mathieu otrzymała prestiżową nagrodę Distinguished International Service in the Cause of Diabetes Award 2026.

Wyróżnienie jest wyrazem uznania dla jej wieloletniej działalności naukowej, klinicznej oraz ogromnego wkładu w rozwój międzynarodowej współpracy w diabetologii.

Wyróżnienie dla dr Katharine Barnard-Kelly

Duży sukces odniosła również dr Katharine Barnard-Kelly. Jej praca dotycząca opracowania narzędzia wspierającego rodziców dzieci z przedobjawową cukrzycą typu 1 została wybrana przez ADA Youth Strategies Committee jako jedno z 10 najlepszych streszczeń konferencji.

To ważne wyróżnienie podkreśla znaczenie wsparcia rodzin i aspektów psychospołecznych we wczesnej diagnostyce cukrzycy typu 1.

Wczesne wykrywanie cukrzycy typu 1 coraz ważniejsze w Europie

Partner projektu – European Diabetes Forum (EUDF) – gościł Komisarza Unii Europejskiej ds. Zdrowia Olivéra Várhelyiego podczas wizyty w UZ Leuven.

Spotkanie poświęcone było współpracy europejskiej w zakresie zapobiegania, diagnostyki i leczenia chorób przewlekłych. Jednym z głównych tematów były również badania przesiewowe w kierunku cukrzycy typu 1 oraz ich znaczenie dla zdrowia publicznego.

Podczas wizyty zapowiedziano organizację pierwszego Europejskiego Tygodnia Badań Przesiewowych (EU Screening Week), który rozpocznie się 29 września 2026 r. i ma stać się coroczną inicjatywą promującą profilaktykę oraz wczesne wykrywanie chorób w całej Europie.

Wspólnie zmieniamy przyszłość

Każde kolejne przebadane dziecko, każda analiza naukowa i każda międzynarodowa współpraca przybliżają nas do celu – wcześniejszego rozpoznawania cukrzycy typu 1, skuteczniejszej opieki nad dziećmi oraz poprawy jakości życia ich rodzin.

Dziękujemy wszystkim partnerom projektu, badaczom, personelowi medycznemu i rodzinom za zaangażowanie w rozwój programu EDENT1FI.